Πώς θα «ενεργοποιηθεί» και στην Ελλάδα η χρηματοδοτική μέθοδος του Crowdfunding

Στο 14o Πολυσυνέδριο Καινοτομίας και Ανάπτυξης που έγινε στις 6 Απριλίου 2019 στο συνεδριακό κέντρο του ξενοδοχείου The Met στη Θεσσαλονίκη, η δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω Στέλλα Βαλάνη, παρουσίασε τη χρηματοδοτική μέθοδο του Crowdfunding, η οποία μπορεί να προσφέρει εύκολη και γρήγορη χρηματοδότηση στις ελληνικές επιχειρήσεις – αν βέβαια απελευθερωθεί από έναν σημαντικό περιορισμό που θέτει η Ελληνική Νομοθεσία, στο ύψος του ποσού που μπορεί να προσφέρει ο κάθε επενδυτής.

Στο πλήρες κείμενο της ομιλίας της, η κα Βαλάνη εξηγεί αναλυτικά τη μέθοδο του crowdfunding και εισηγείται τη σημαντική νομοθετική αλλαγή που πρέπει να γίνει:

Οι θέσεις που έχω υπηρετήσει με έχουν φέρει αμέτρητες φορές σε επαφή με τα μεγάλα προβλήματα της ελληνικής επιχειρηματικότητας, και με ανθρώπους που θα μπορούσαν να προσφέρουν πολλά στην Οικονομία και στην καθημερινότητά μας, αν υπήρχε ένα ικανό πλαίσιο ώστε αυτοί οι άνθρωποι να υποστηριχθούν και να χρηματοδοτηθούν.
Πριν μια επιχείρηση φτάσει στο σημείο να γίνει ανταγωνιστική, πρέπει να της επιτραπεί να υπάρξει. Ειδικά εμείς που είχαμε την -ας πούμε- τύχη να στήσουμε επιχειρήσεις στα χρόνια της κρίσης, γνωρίζουμε πολύ καλά πόσο δύσκολο είναι να βρεθούν τα αρχικά κεφάλαια που απαιτούνται.
Σε παρόμοιες προφανώς συνθήκες ξεκίνησε στο εξωτερικό πριν μια δεκαετία περίπου, το crowdfunding, η χρηματοδότηση από το πλήθος, ή αλλιώς «συμμετοχική χρηματοδότηση», ένας θεσμικά καθορισμένος εναλλακτικός τρόπος χρηματοδότησης.
Στο crowdfunding, οι επιχειρήσεις, κυρίως start-ups, στρέφονται στο ευρύ κοινό και ζητούν, χρησιμοποιώντας τα εργαλεία που παρέχουν οι νέες τεχνολογίες και τα κοινωνικά δίκτυα, μικρά ποσά από πολλούς χρηματοδότες, ώστε να συγκεντρώσουν τα αναγκαία ποσά για την εκκίνηση της δραστηριότητάς τους.
Οι επενδυτές ενημερώνονται για τη συγκέντρωση των κεφαλαίων και τη γενική εξέλιξη της επιχείρησης μέσω των ίδιων εργαλείων, και έχουν έτσι την ευκαιρία να γίνουν οι πρώτοι γνώστες ή αποδέκτες των αποτελεσμάτων της επένδυσής τους. Πολλά μικρά ή μεγάλα έργα στο παρελθόν, κυρίως φιλανθρωπικά ή και καλλιτεχνικά, έχουν χρηματοδοτηθεί με παρόμοιες τακτικές συλλογής μικρών ποσών από το πλήθος.
Η διαφορά στο crowdfunding βρίσκεται στη χρήση των νέων τεχνολογιών, που εξασφαλίζουν ότι οι διαδικασίες είναι περισσότερο διάφανες από όσο θα μπορούσε να επιτευχθεί μέχρι σήμερα.
Στις περισσότερες προσπάθειες που χρησιμοποιούν το crowdfunding, το κεφάλαιο που συγκεντρώνεται κυμαίνεται συνήθως σε χαμηλά ποσά, ας πούμε της τάξης των 50.000€, και αφορά στη χρηματοδότηση αθλητικών γεγονότων, κάλυψης ιατρικών αναγκών, εθελοντισμού, θέματα που είναι φανερό ότι ενδιαφέρουν κυρίως Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις (ΜΚΟ).
Η περίπτωση βέβαια της δωρεάς είναι μόνο μια από τις μορφές που μπορεί να έχει το crowdfunding.
Αυτό που μας ενδιαφέρει σ’ αυτή την ομιλία, και που θα μπορούσε να αποβεί καθοριστικής σημασίας για την προώθηση της ελληνικής επιχειρηματικότητας, είναι το crowdfunding με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο της επιχείρησης (equity model) ή τη μορφή δανεισμού (lending model). Δύο δηλαδή περιπτώσεις, όπου είναι αναμενόμενο να μιλήσουμε για πολύ μεγαλύτερο ύψος κεφαλαίων.
Λέω “είναι αναμενόμενο” γιατί όπως θα δούμε, ο νομοθέτης σ’ αυτό το σημείο δεν το σκέφτηκε καλά, και έβαλε κάποια όρια στο θεσμό που προκαλούν σημαντικά προβλήματα.
Και ίσως αυτά ευθύνονται, για το ότι, στην Ελλάδα μέχρι σήμερα, έχει λειτουργήσει ουσιαστικά μόνο το “μοντέλο των δωρεών”, αν και οι ανάγκες χρηματοδότησης της οικονομίας μας και των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων της χώρας μας, απαιτούν του μοντέλου της κεφαλαιοδότησης (equity crowdfunding) και του δανεισμού.

Πριν όμως μπούμε βαθύτερα στην ανάγκη για ένα νομοθετικό πλαίσιο καλύτερο από το ήδη υπάρχον, οφείλω, και για να γίνω πιο κατανοητή σε όσους δεν έχουν τυχόν ασχοληθεί με το θέμα, να αναφερθώ στο πως οργανώνεται μια καμπάνια crowdfunding.
Ξεκινώ από την «πλατφόρμα«, που είναι η πιο κεντρική έννοια στο θεσμό του crowdfunding και έχει συνήθως ως κεντρικό σημείο αναφοράς, μια ιστοσελίδα. Αυτή η ιστοσελίδα αναλαμβάνει τη λήψη και την προώθηση των ιδεών και των προτάσεων των επίδοξων επιχειρηματιών και παρέχει μηχανισμούς παρουσίασης, σχολιασμού και συγκέντρωσης κεφαλαίων.
Ο επιχειρηματίας καταθέτει τις προτάσεις του, που μπορεί να είναι σε μορφή business plan ή βίντεο ή παρουσιάσεων ή οτιδήποτε άλλο ο ίδιος θέλει, και η πλατφόρμα αναλαμβάνει να τη παρουσιάσει στο διευρυμένο δίκτυο των επαφών και των επισκεπτών της, φυσικών και νομικών προσώπων που ενδιαφέρονται να επενδύσουν.
Η πλατφόρμα, ως θεσμοθετημένος φορέας, παρακολουθείται από την επιτροπή κεφαλαιαγοράς, και ελέγχει τις επιχειρηματικές προτάσεις. Με αυτό τον τρόπο προσθέτει στην προστασία των επενδυτών, έναντι προτάσεων που μπορεί να είναι ιδιαίτερα επισφαλείς ή να συνιστούν κάποιου είδους απάτη.
Έτσι ο επιχειρηματίας αποκτά έναν ισχυρό τρόπο για να δημιουργήσει ένα ικανό κύκλο επαφών, να παρακάμψει τον ασταμάτητο θόρυβο της καθημερινότητας και την αδιαφορία των παραδοσιακών ενημερωτικών μέσων και να ενισχύσει τη θέση του ενάντια στη δυσπιστία των επενδυτών.
Οι πρώτες διαδικτυακές πλατφόρμες crowdfunding δημιουργήθηκαν στις ΗΠΑ. Ενδεικτικά αναφέρω τις πλατφόρμες KickStarter, IndieGogo, και GoFundMe, που προσφέρουν υπηρεσίες όπως αυτές που ανέφερα, έναντι ανταλλάγματος από 3% ως 8% του συνολικού κεφαλαίου που θα συγκεντρωθεί.

Μπαίνοντας τώρα στο θέμα του ύψους των κεφαλαίων που συλλέγονται σε εκείνες τις πλατφόρμες, το συνολικό ύψος των κεφαλαίων που έχουν συγκεντρώσει μόνο οι τρεις πλατφόρμες που ανέφερα προηγουμένως, στις ΗΠΑ τα τελευταία 10 χρόνια, ξεπερνά τα 10 δισεκατομμύρια δολάρια.
Στην Ευρώπη το crowdfunding αναπτύχθηκε στις μεγαλύτερες χώρες αργότερα, αλλά με ταχείς ρυθμούς. Έτσι, κατά την περίοδο 2013-2015, οι συναλλαγές μέσω crowdfunding τριπλασιάστηκαν και έφτασαν το 2015 τα 5,421 δισ. ευρώ.
Στην Ελλάδα, μια από τις πρώτες οργανωμένες προσπάθειες ήταν το 2015, όταν η Εθνική Τράπεζα ξεκίνησε το πρόγραμμα Act4Greece που συγκέντρωσε περίπου σε ένα χρόνο ένα εκατομμύριο ευρώ, για 14 περίπου δράσεις στην Υγεία και στον Πολιτισμό.

Αντιλαμβάνεστε λοιπόν, ότι πρόκειται για ένα μοντέλο χρηματοδότησης ιδιαίτερα δυναμικό, το οποίο μπορεί να προσφέρει στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, αλλά καθώς ξεπερνά και μια σειρά από τα γνωστά κολλήματα των παραδοσιακών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, προσθέτει και στη δημιουργία μιας νέας θετικής νοοτροπίας απέναντι στην επιχειρηματικότητα, για το σύνολο των πολιτών, που μπορούν με τέτοιου είδους προσεγγίσεις να συμμετέχουν πιο δημιουργικά στην οικονομική και επιχειρηματική δραστηριότητα.

Η Κομισιόν φάνηκε να αντιλαμβάνεται σχετικά γρήγορα τη δυναμική του μοντέλου και προχώρησε το Μάρτιο του 2015 στη δημοσίευση πρότασης νόμου για την απελευθέρωση του crowdfunding στην Ευρωπαϊκή Ένωση, χωρίς βέβαια αυτός να έρχεται σε σύγκρουση με τις εθνικές νομοθεσίες.
Οι πλατφόρμες crowdfunding, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή πρόταση, παραμένουν υποχρεωμένες να υιοθετούν την εθνική νομοθεσία, που είναι διαφορετική σε κάθε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτο θα έχει βέβαια ως αποτέλεσμα οι χρηματοδοτήσεις να παραμένουν κυρίως σε εθνικό επίπεδο, καθώς οι νομοθεσίες των κρατών-μελών έχουν δημιουργηθεί με τρόπο ώστε να μην είναι ιδιαίτερα ελκυστικές για διεθνείς συναλλαγές, ενώ υπάρχει αυξημένο κόστος και χρονοβόρες διαδικασίες όταν οι προσπάθειες ξεπερνούν τα εθνικά σύνορα.
Εδώ βέβαια θα πρέπει να τονίσουμε ότι αν και αυτό ακούγεται ως πρόβλημα, στην ουσία είναι μια επιπλέον προστασία για τις εγχώριες προσπάθειες. Γιατί, εξαιτίας του περιορισμού, οι εγχώριες επιχειρήσεις, έχουν την ευκαιρία να κάνουν στα πρώτα τους βήματα σχετικά προστατευμένες από τον διεθνή ανταγωνισμό.

Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά την ευρωπαΪκή πρόταση:
• Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν, δίνεται η δυνατότητα στις πλατφόρμες crowdfunding να αποκτήσουν άδεια παροχής υπηρεσιών σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η άδεια χορηγείται από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA) και έχει ισχύ τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
• Οι πλατφόρμες με ευρωπαϊκή άδεια θα μπορούν να λειτουργούν στην Ελλάδα χωρίς προηγούμενη έγκριση ή άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς για το μετοχικό crowdfunding ή από την Τράπεζα της Ελλάδος για το crowdfunding σε επίπεδο δωρεάς.
• Η πρόταση νόμου θέτει βέβαια όρια για την προστασία των επενδυτών, με ανώτατο όριο προσφοράς μέσω crowdfunding το ποσό του 1.000.000€, ενώ οι επενδύσεις σε projects ανά επενδυτή δεν θα πρέπει να υπερβαίνουν το 10% του συνολικού καθαρού εισοδήματος του. (Προσέξτε αυτό το σημείο, γιατί εδώ βρίσκεται και το πρόβλημα στην ελληνική έκδοση του νόμου).
• Για το επενδυτικό crowdfunding προτείνεται η δυνατότητα μεταβίβασης των χρεογράφων ώστε οι επενδυτές να έχουν τη δυνατότητα να ρευστοποιήσουν την επένδυση τους όποτε το θελήσουν.
• Οι πλατφόρμες υποχρεώνονται σε δέσμη μέτρων ώστε να διασφαλίζεται ότι θα λειτουργούν ως ουδέτεροι ενδιάμεσοι μεταξύ των επενδυτών και των δημιουργών και θα υποστηρίζουν χωρίς μεροληψία τα προτεινόμενα project.
• Τέλος, ζητάται η επαρκής και ξεκάθαρη ενημέρωση των επενδυτών για τους κινδύνους που ενέχουν οι επενδύσεις μέσω crowdfunding.
• Υπάρχει μέχρι και η πρόταση να περνούν οι νέοι επενδυτές τεστ που θα αποδεικνύει την γνώση τους σχετικά με την επένδυση, και σε περίπτωση αποτυχίας οι πλατφόρμες να ενημερώσουν τους νέους επενδυτές ότι η επένδυση μέσω crowdfunding είναι ακατάλληλη για αυτούς.
Στην Ελλάδα το νομικό πλαίσιο για τη λειτουργία του crowdfunding ολοκληρώθηκε το Νοέμβριο του 2016, δηλαδή μόλις πριν 3 χρόνια.
Σύμφωνα με τους σχετικούς νόμους, οι επιχειρήσεις μπορούν να προχωρούν σε δημόσια προσφορά εφόσον τηρούνται οι ακολουθες προϋποθέσεις:
• Η προσφορά οφείλει να διενεργείται αποκλειστικά μέσω πλατφόρμας που διαχειρίζεται μία Ανώνυμη Εταιρεία Παροχής Επενδυτικών Υπηρεσιών (ΑΕΠΕΥ) ή πιστωτικό ίδρυμα.
• προκειμένου να μειωθεί ο επενδυτικός κίνδυνος, απαιτείται ολοκληρωμένη πληροφόρηση για τη διοίκηση της εταιρείας, για τον τόπο δημοσίευσης των ετήσιων οικονομικών καταστάσεων της, τις κινητές αξίες που προσφέρονται και ξεκάθαρη περιγραφή των δικαιωμάτων που αποκτά ο επενδυτής.
• Δεν υπάρχει πλέον το κυριότερο εμπόδιο που λειτουργούσε αποτρεπτικά για τις εταιρείες ώστε να χρησιμοποιήσουν το crowdfunding, το οποίο ήταν η υποχρεωτική υποβολή ειδικού «ενημερωτικού δελτίου» για κάθε περίπτωση πρόσκλησης ενδιαφέροντος προς το επενδυτικό κοινό.
• Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς και κατά περίπτωση η Τράπεζα της Ελλάδος, ελέγχουν αν πληρούνται οι οργανωτικές προϋποθέσεις των ΑΕΠΕΥ, η λειτουργία των οποίων ορίζεται πλήρως με το νόμο 4514 του 2018.


Όλα αυτά μέχρι στιγμής είναι καλά. Όμως εδώ φτάνουμε στις δύο παρεκκλίσεις από την Ευρωπαϊκή πρόταση, που έγιναν προφανώς με τη λανθασμένη λογική ότι στην Ελλάδα τα οικονομικά μεγέθη είναι μικρότερα και με μια φαύλη λογική “προστασίας του επενδυτή” που δεν ξέρουμε όμως τι ακριβώς προστατεύει…
Σύμφωνα λοιπόν με τον ελληνικό νόμο του 2016, προσφέρονται κινητές αξίες με συνολική αξία μικρότερη των 500.000 ευρώ, όριο το οποίο υπολογίζεται ανά εκδότη σε περίοδο 12 μηνών, αντί του 1.000.000€ που περιέχεται στην ευρωπαϊκή πρόταση.
Επίσης, η συμμετοχή του ιδιώτη επενδυτή δεν μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των 5.000 ευρώ ή το 10% του μέσου όρου των δηλωθέντων εισοδημάτων της προηγούμενης τριετίας, και των 30.000 ευρώ κατ’ έτος ανά ΑΕΠΕΥ ή πιστωτικό ίδρυμα.

Σ’ αυτό το σημείο κόβουμε στην ουσία το μεγαλύτερο μέρος από τη δυναμική του crowdfunding, καθώς έτσι μπορεί να απευθύνεται μόνο σε λιγότερο δυναμικά project, και δεν μπορεί να αποτελέσει εργαλείο επιχειρήσεων που αναζητούν μεγαλύτερες επενδύσεις.
Το αποτέλεσμα λοιπόν, ήταν ότι παρά το νομικό πλαίσιο που κατατέθηκε, τα projects που χρησιμοποίησαν το crowdfunding από το 2016 μέχρι σήμερα στην Ελλάδα, είναι ελάχιστα και εξαιρετικά μικρής αξίας.
Είχε ως αποτέλεσμα επίσης, δύο από τις μεγαλύτερες διαδικτυακές πλατφόρμες που ξεκίνησαν με τις καλύτερες προοπτικές και περγαμηνές, να φαίνονται να μη λειτουργούν πλέον.
Τα υπάρχοντα projects που χρηματοδοτούνται είναι μικρά και κινούνται στους χώρους κυρίως εκδηλώσεων και φιλανθρωπίας.
Είναι φανερό λοιπόν ότι το crowdfunding δεν κατάφερε να κερδίσει τη θέση του στην αγορά και να αντιμετωπίζει μια σχετική αδιαφορία.
Η εξήγηση που προσπαθούν κάποιοι να δώσουν, πως αυτή η κατάσταση οφείλεται στην έλλειψη ενημέρωσης ή στην ελληνική επιχειρηματική εσωστρέφεια είναι λανθασμένη και άδικη.
Επίσης, η άλλη δικαιολογία, ότι δεν υπάρχει μια πολύ ευέλικτη και καλοσχεδιασμένη πλατφόρμα ανάλογη με τα αμερικανικά και ευρωπαϊκά δεδομένα, το ανάλογο ελληνικό kickstarter, εκτός από προσβλητικό για τη δουλειά πολλών ανθρώπων, δεν δείχνει σίγουρα την αιτία, αλλά το αποτέλεσμα της νομοθετικής απόφασης που σας ανέφερα.
Αν υπήρχε επενδυτικό ενδιαφέρον, είναι σίγουρο ότι θα υπήρχαν πολλές πλατφόρμες με εξαιρετικές δυνατότητες και προσεγγίσεις, γιατί, επιτρέψτε μου τη λαϊκή παροιμία, “το αγώι ξυπνάει τον αγωγιάτη”.

Η βάση του προβλήματος είναι λοιπόν, ότι, σε αντίθεση με την ευρωπαική πρόταση, οι κινητές αξίες που προσφέρονται είναι μικρότερες από 500.000€ και ιδίως, το όριο του ελληνικού νόμου για επένδυση, που είναι ως 5.000 ευρώ ανά επενδυτή.
Αυτά τα δύο όρια, θέτουν σημαντικούς περιορισμούς στο συνολικό κεφάλαιο που μπορεί να συγκεντρώσει μια επιχείρηση, και στην ουσία ακυρώνουν τις δυνατότητες του crowdfunding.
Ειδικά στην Ελλάδα, το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο, καθώς έχουμε πολλαπλές επιχειρήσεις στον τουριστικό τομέα, που ανήκουν στα πάνω όρια της «Μεσαίας Επιχείρησης».
Όπως πχ Ξενοδοχεία, και ξενοδοχιακά συγκροτήματα, για τα οποία τα όρια των 500.000€, σε συνδυασμό με το όριο των 5.000 ευρώ ανά επενδυτή, είναι σχεδόν αστεία, και ακυρώνουν πρακτικά την προοπτική χρηματοδότησής τους από το crowdfunding.
Για αυτό και προτείνω την τροποποίηση των δύο αυτών ορίων, με τη νομοθετική αντικατάστασή τους από την πρωτότυπη ευρωπαϊκή πρόταση, που θέτει ανώτατο όριο προσφοράς μέσω crowdfunding το ποσό του 1.000.000€.
Επίσης, οι επενδύσεις σε projects ανά επενδυτή, ας μην υπερβαίνουν το 10% του συνολικού καθαρού εισοδήματος του εκάστοτε επενδυτή, όμως για τα νομικά πρόσωπα που επιθυμούν να επενδύσουν δεν πρέπει να υπάρχει κανένα τέτοιο όριο.
Αυτή η ρύθμιση προστατεύει μεν το φυσικό πρόσωπο από πιθανές ακρότητες, δεν βάζει όμως όριο στο ύψος της συνολικής χρηματοδότησης από τους ικανούς επενδυτές που, όπως είναι αναμενόμενο, έχουν συνήθως νομική υπόσταση.
Επίσης πρέπει να γίνει αντιληπτό στο ευρύ κοινό ότι μία χρηματοδότηση σε μορφή δανεισμού μέσω crowdfunding, δεν στερείται σε τίποτα από άποψη ασφάλειας, τόσο για την χρηματοδοτούμενη επιχείρηση, όσο και για τον εκάστοτε επενδυτή, σε σχέση με τη χρηματοδότηση μίας επιχείρησης μέσω ενός πιστωτικού ιδρύματος.
Αυτό ισχύει γιατί πριν την εκταμίευση του οποιουδήποτε ποσού μπορούν να λαμβάνονται όλα τα εξασφαλιστικά μέτρα που γνωρίζουμε, όπως προσημειώσεις υποθηκών, ενέχυρα κλπ, ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή αποπληρωμή του κεφαλαίου που επενδύθηκε.

Καταθέτω λοιπόν ενώπιόν σας, την άμεση ανάγκη για τη νομοθετική ρύθμιση που θα ακυρώνει τα όρια επένδυσης μέσω του θεσμού του crowdfunding.
Η κατάργησή αυτή θα ανοίξει το δρόμο για τη δημιουργία ελληνικών πλατφόρμων που θα στοχεύσουν στους πιο ισχυρούς τομείς της ελληνικής οικονομίας, όπως στον Τουρισμό και στην πρωτογενή παραγωγή, τομείς που έχουν ανάγκη από επενδύσεις αυξημένου ύψους.
Είναι καιρός να επιτρέψουμε τον δρόμο για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, όχι πλέον με τη λογική του “να έχουμε και εμείς εργαλεία σαν εκείνα που υπάρχουν στο εξωτερικό, αλλά για να δώσουμε ώθηση στα πιο ισχυρά σημεία της Οικονομίας μας. Για να αξιοποιήσουμε τις πολλαπλές δυνατότητες και ευκαιρίες που παρέχει η χώρα μας. Και για να δώσουμε στους συμπολίτες μας έναν τρόπο συμμετοχή στην επιχειρηματική δράση, που όλοι νομίζω ότι συμφωνούμε, πως λείπει από τη χώρα μας.
Ως επαγγελματίας και ως νομικός, παρακολουθώ στενά τις θεσμικές και νομικές εξελίξεις γύρω από το crowdfunding. Έχω γίνει μάρτυρας εξαιρετικών έργων που έχουν γίνει στο εξωτερικό με αυτό το εργαλείο, και είμαι αποφασισμένη να κάνω ό,τι είναι δυνατόν για να γίνει αυτό το εργαλείο κτήμα και του Έλληνα επιχειρηματία και επαγγελματία!
Με λυπεί να βλέπω επιχειρήσεις που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, να απευθύνονται σε ανάλογες πλατφόρμες του εξωτερικού και να λαμβάνουν επιτυχώς χρηματοδότηση από ξένους φορείς, όταν αυτό θα μπορούσε να συντελεστεί αμιγώς την Ελληνική αγορά με επιτυχία.
Το γραφείο μου είναι ανοιχτό για κάθε συνάδελφο, επιχειρηματία και επαγγελματία, που θέλει να συμμετάσχει και να βοηθήσει, ώστε αυτό το πολύτιμο και δυναμικό εργαλείο που λέγεται crowdfunding, να γίνει διαθέσιμο και για την ανάπτυξη της δικής του επιχείρησής.

One thought on “Πώς θα «ενεργοποιηθεί» και στην Ελλάδα η χρηματοδοτική μέθοδος του Crowdfunding

Απάντηση

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.